PROGRAM ZAJĘĆ WYCHOWAWCZO-PROFILAKTYCZNYCH W ZINTEGROWANYM PROCESIE NAUCZANIA W KL. II SZKOŁY PODSTAWOWEJ

Warszawa, 2003 r. ***    [Kliknij na takie gwiazdki, żeby wrócić w to miejsce...]

Spis treści Rozdział I. 1. Wprowadzenie 2. Cele Programu Zajęć Wychowawczo-Profilaktycznych Rozdział II. 1. Struktura i treści Programu Zajęć W-P 2. Szczegółowy plan pracy w kl. II Rozdział III. 1. Proponowane metody i techniki 2. Opis założonych osiągnięć 3. Ocena osiągnięć ucznia Rozdział IV. 1. Scenariusze zajęć 2. Załączniki 3. Literatura przydatna w pracy
I.1. Wprowadzenie
  
***

Nic nie jest tak ważne jak bezpieczeństwo, ale przekonujemy się o tym na ogół w sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia. Wtedy okazuje się, że bardzo wielu sytuacji można było uniknąć, gdybyśmy byli wyposażeni w odpowiednie umiejętności zachowania się i byli sprawniejsi w rozpoznawaniu zagrożeń. Chciałabym, by świadomość tego była mobilizującym bodźcem do dostarczania wiadomości i analizowania doświadczeń społecznych, które zmierzają do prawidłowego kształtowania osobowości naszych podopiecznych.
I.2. Cele Programu Zajęć Wychowawczo - Profilaktycznych
  
***
W opracowanej przez MEN "Podstawie Programowej Kształcenia Ogólnego" stawia się przed nauczycielem następujące wyzwanie: "Nauczyciele powinni dążyć do wszechstronnego rozwoju ucznia, jako nadrzędnego celu pracy edukacyjnej. Edukacja szkolna polega na harmonijnej realizacji zadań w zakresie nauczania, kształcenia umiejętności i wychowania. Zadania te tworzą wzajemnie uzupełniające się i równoważne wymiary pracy każdego nauczyciela". Sądzę, iż Program Zajęć Wychowawczo- Profilaktycznych rozpisany na konkretne scenariusze lekcji - może podjąć to wyzwanie, ponieważ podpowiada: - nauczycielom - jak uczyć i wychowywać w sposób zintegrowany oraz jak w praktyce realizować ideę ścieżek edukacyjnych, - uczniom - jak oprzeć się manipulacji, radzić sobie z nieprzyjemnymi emocjami, dbać o siebie i o innych. Głównym celem Programu Zajęć Wychowawczo- Profilaktycznych jest przygotowanie dziecka do tego, by lepiej radziło sobie z rozwiązywaniem problemów, rozumiało siebie, potrafiło współżyć z innymi oraz poznało podstawowe zasady dbania o własne zdrowie i bezpieczeństwo w różnych sytuacjach. Realizacja poszczególnych bloków tematycznych stawia przed dzieckiem możliwość realizacji następujących celów cząstkowych: - rozpoznawania własnych i cudzych uczuć, - ich wyrażania, - dostrzegania swoich mocnych stron, - widzenia różnic i podobieństw między ludĄmi. - analizowania przyczyn powstawania konfliktów, - poszukiwania sposobów ich rozwiązywania, - konstruktywnego rozwiązywania konfliktów, - negocjowania, przepraszania i przebaczania. - poprawa samopoczucia fizycznego i psychicznego, - nauka troszczenia się o siebie. Bez zbudowania u dzieci poczucia bezpieczeństwa, zaufania i akceptacji sukcesy dydaktyczne graniczą z niemożliwością. Jestem zdania, iż cele dydaktyczne nie powinny wyprzedzać celów wychowawczych, gdyż lęk i poczucie zagrożenia może skutecznie zablokować wszechstronny rozwój dziecka. Program może być realizowany bez konieczności przydzielania dodatkowych godzin, w ciągu całego roku szkolnego.
II.1. Struktura i treści Programu Zajęć W-P
  
***
Program zajęć obejmuje trzy bloki tematyczne: 1) Postrzeganie siebie i rozumienie swoich uczuć. Dziecko ma okazję zwiększyć poczucie własnej wartości, przeżyć sukcesy w kontaktach z kolegami i dorosłymi, usłyszeć, że jest z jakiegoś powodu lubiane, pozbyć się myśli o nieatrakcyjności. 2) Odpowiedzialność za uczucia i działania. Umiejętność skutecznego porozumiewania się pozwala uczniom wpływać na swoje życie i otoczenie, decyduje o relacjach z rówieśnikami, rodzicami i innymi dorosłymi. Dzielenie się myślami i odczuciami w przyjaznej atmosferze sprzyja zdobywaniu wiedzy i uczeniu się zachowań alternatywnych w stosunku do tych, jakie towarzyszą nałogom. Umiejętności te ułatwiają odpieranie nacisków rówieśników w namowach do złego. Mogą też pomóc w znalezieniu konstruktywnych sposobów radzenia sobie w sytuacjach stresowych. Proponowane ćwiczenia związane są z przynależnością do grupy (rodziny, klasy, grupy koleżeńskiej), regułami współżycia ze sobą i budowania udanych relacji z innymi, szukania możliwości emocjonalnego wsparcia. Dzieci uczą się też, jak w sposób otwarty mówić o tym, co czują, czego potrzebują i czego chcą od innych. 3) Decyzje zdrowotne. Osobny blok tematyczny tworzą zajęcia poświęcone decyzjom zdrowotnym. Powodem wprowadzenia takiej tematyki jest chęć pokazania dzieciom, jak cenną wartością jest ich zdrowie, zachęcanie do dbania o nie.
II.2. Szczegółowy plan pracy dla kl. II
  
***
I. POSTRZEGANIE SIEBIE I ROZUMIENIE SWOICH UCZUĆ (9 spotkań)
L.p
Temat
Zadanie
Cel zajęć
Korelacja z edukacją
1.
Jesteśmy niepowtarzalni (3 spotkania)
"To właśnie Ja"- plastyczne przedstawianie swojej postaci
Uczniowie będą mogli uświadomić sobie, jak bardzo różnią się od siebie.
Polonistyczną:
- opis dziecięcych twarzy (kolor włosów, oczu, kształt twarzy, itp.);
- cechy zewnętrzne różnicujące ludzi;
Plastyczna:
- przedstawienie środkami malarskimi własnego portretu;
- Przygotowanie strony tytułowej "Książeczki o mnie";
2.
Zapoczątkowanie pracy w formie albumu pt. "Książeczka o mnie"
Techniczna:
- dziurkowanie i łączenie wstążeczką kart książeczki;
Polonistyczna:
- określanie własnych cech za pomocą przymiotników;
- wspólne układanie i zapis tytułów do tworzonej "Książeczki o mnie";
Plastyczna:
- wykonanie strony "Moja rodzina"
3.
Próby przedstawiania siebie- "Jestem wyjątkowy"
Polonistyczna:
- wyszukiwanie w sobie cech charakteru, które można uznać za wyjątkowe
- przedstawianie swojej osoby w jak najlepszym świetle
Plastyczno-techniczna:
- zaprojektowanie i wykonanie odznaki z własnym imieniem;
4.
W wielu rzeczach jestem bardzo dobry (2 spotkania)
Moje sukcesy
Uczniowie będą przypominali swoje sukcesy i dzielili się przeżyciami z innymi
Polonistyczna:
- swobodne wypowiedzi uczniów na temat sukcesu w pojęciu ogólnym;
- przedstawianie własnych sukcesów;
- układanie zdań będących podpisem pod rysunek;
Plastyczna:
- przedstawianie własnego, wybranego sukcesu w formie plastycznej;
5.
Jestem z siebie dumny, ponieważ...
Polonistyczna:
- rozwijanie wielozdaniowej wypowiedzi w oparciu o "Książeczkę o mnie";
- kończenie zdań o swoich dobrych stronach;
6.
Są sytuacje, w których czuję się ważny (2 spotkania)
Jestem ważny
Uczniowie będą przedstawiać sytuacje, w których czują się ważni
Polonistyczna:
- rozróżnianie pojęć: ważny, ważniak;
- uzupełnianie tekstu z lukami;
Plastyczna:
- projektowanie dymku komiksowego jako podpisu do sytuacji przedstawionej na rysunku;
7.
Jestem pomocny
Polonistyczna:
- swobodne wypowiedzi uczniów na temat ich stałych czynności, jakie wykonują w domu;
- uświadomienie własnych odczuć, jakie płyną z poczucia dobrze lub Ąle spełnionych zadań;
Plastyczna:
- rysunek pt. "Pomagam mamie";
8.
Odkrywamy uczucia swoje i innych ludzi (2 spotkania)
Szanujemy uczucia innych
Dzieci będą uczyły się uświadamiania sobie swoich uczuć i akceptowania tych, które różnią się od ich własnych
Polonistyczna:
- układanie opowiadania do rysunku;
- ocena postępowania bohaterów opowiadania pt. "Bójka" ;
- inscenizacje ukazujące różne zachowania w rozwiązywaniu konfliktów;
9.
Uczymy się rozróżniać uczucia
Polonistyczna:
- umiejętne dopasowywanie rysunków do przeczytanych scenek;
- próby przedstawiania uczuć za pomocą gestu i mimiki;
Plastyczna:
- rysowanie masek odzwierciedlających różne uczucia wewnętrzne;
II. ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA UCZUCIA I DZIAŁANIA (6 spotkań)
10.
Możemy zmieniać swoje uczucia
Pomagamy przyjacielowi
Uczniowie będą wyrażać swoje uczucia i dyskutować o tym, jak je zmieniać
Polonistyczna:
- określanie uczuć za pomocą przymiotników;
- wspólne wyszukiwanie możliwości zmiany uczuć;
- odgrywanie scenek dla pokazania możliwości naprawczej rozmaitych sytuacji;
11.
Czasami czujemy się Ąle
Mogę się zmienić
Polonistyczna:
- słuchanie opowiadania pt. "Jak przyjaciel, to przyjaciel";
- rozmowa o uczuciach przeżywanych przez bohaterów;
Plastyczna:
- plastyczne przedstawienie scenki z opowiadania;
12.
Możemy zmieniać nieprzyjemne sytuacje (4 spotkania)
Pomyliłem się
Uczniowie będą uczyć się postępować w sytuacjach powodujących nieprzyjemne uczucia i je zmieniać
Polonistyczna:
- uważne wysłuchanie historyjki o pomyłce nauczyciela;
- rozmowa uświadamiająca, iż każdy popełnia błędy i każdy odczuwa to nieprzyjemnie;
Plastyczno-techniczna:
- wykonanie naklejanki "z błędem";
13.
Zazdrość
Polonistyczna:
- uważne wysłuchanie opowiadania pt. "Zazdrość";
- formułowanie odpowiedzi na pytania;
- dyskusja oceniająca postępowanie bohaterów opowiadania;
14.
Każdy ma "dobry i zły dzień"
Polonistyczna:
- opisywanie dnia "złego" i "dobrego";
- wyszukiwanie sposobów zmiany dnia "złego" w "dobry";
- rozmowa na temat uczuć w takie dni;
Plastyczna:
- przedstawienie w formie plastycznej dnia "złego" i "dobrego";
15.
Uczymy się "Języka - Ja"
Polonistyczna:
- rozmowa na temat wagi uczuć towarzyszących każdej chwili;
- odgrywanie scenek na zadane tematy;
- określanie i opisywanie uczuć, jakie towarzyszą w takich sytuacjach;
- kończenie rozpoczętych zdań w "Języku - Ja";
- wypowiedzi ucznió
16.
Jesteśmy klasą
To my - klasa 2
Uczniowie będą uświadamiać sobie, ze są członkami klasy i zastanawiać się, w jaki sposób popierają klasę oraz są przez klasę popierani
Zabawy wymagające bliskiego kontaktu dzieci i udziału we wspólnym zadaniu:
- zabawa pt. "Precel";
- zabawa pt. "Budowanie maszyny";
Polonistyczna:
- wspólne zastanawianie się, w jaki sposób dzieci współpracują, aby coś razem wykonać;
- szukanie odpowiedzi na pytanie:
- Czy jestem odpowiedzialny za swego kolegę lub koleżankę?;
- spontaniczne wypowiedzi uczniów o naszej klasie;
III. DECYZJE ZDROWOTNE (6 spotkań)
17.
Poznajemy bezpieczne i niebezpieczne substancje (2 spotkania)
Moja własna "Książka bezpieczeństwa"
Uczniowie dowiedzą się, że różne substancje mogą być używane w sposób bezpieczny lub niebezpieczny
Polonistyczna:
- omawianie zastosowań różnych środków chemicznych używanych w domu;
- wspólne formułowanie wniosku o właściwym stosowaniu pewnych substancji;
Plastyczno-techniczna:
- wykonanie książeczki;
18.
Umiem powiedzieć "nie"
Polonistyczna:
- poznanie słowa "trucizna" i jego symbolu;
- wypowiedzi uczniów na temat własnych obserwacji i spostrzeżeń
związanych z symbolem trucizny;
- opowiadanie zdarzeń ze swego życia lub znanych ze słyszenia
wskazujących na wykazanie sięostrożnością
przed włożeniem czegoś do ust;
- odgrywanie scenek, w których ktoś nakłania do spożycia,
powąchania lub dotknięcia czegoś nieznanego.
- WyraĄne eksponowanie odmowy;
Plastyczna:
- narysowanie znanych dzieciom substancji niebezpiecznych;
19.
Jak bezpiecznie używać lekarstw?(3 spotkania)
Lekarstwo to nie cukierek!
Uczniowie będą zapoznawali się z zasadami obchodzenia się z lekarstwami
Polonistyczna:
- rozmowa na temat chorowania i sposobów leczenia;
- wypowiedzi uczniów o zasadach przyjmowania lekarstw na podstawie doświadczeń własnych;
- wspólne przypomnienie reguł dotyczących sposobów bezpiecznego zażywania lekarstw;
20.
Marysia zachorowała
Polonistyczna:
- słuchanie opowiadań czytanych przez nauczyciela;
- odgrywanie krótkich scenek do konkretnej treści;
- wspólne działanie prowadzące do celu.
21.
Co było dalej?
Polonistyczna:
- tworzenie dalszego ciągu historii opowiedzianej przez nauczyciela;
- dyskusja o sposobach przechowywania lekarstw;
- wspólne tworzenie listy osób, od których dzieci mogą przyjmować lekarstwo;
- porządkowanie liter w wyrazach i odczytywanie rozwiązania;
Plastyczna:
- ilustracja do stworzonej listy osób, od których można przyjąć lek;
22.
Dbamy o swoje zdrowie
Uczymy się dbać o zdrowie
Dzieci będą uczyły się podejmowania prawidłowych decyzji, dzięki którym będą zdrowe
Polonistyczna:
- wprowadzenie słów: "ostrzeżenie" i "ostrożność";
- samorzutne wypowiedzi uczniów o tym, gdzie spotkały takie słowa;
- uważne wysłuchanie opowiadania nauczyciela;
- wypowiedzi uzasadniające wybór swojej decyzji;
- wspólne ustalenie zasad postępowania w celu dbania o zdrowie;
Plastyczna:
- wykonanie rysunku "dydaktycznego" skierowanego do młodszego rodzeństwa lub kolegi;

III.1. Proponowane metody i techniki
  
***
Podczas realizowania programu można stosować różne techniki, jednakże opracowując szczegółowy plan pracy miałam na uwadze aktywne uczestnictwo dzieci w aranżowanych przez scenariusze sytuacjach. Zatem proponuję do wykorzystania: - gry i zabawy tematyczne - służą one bezpiecznemu poznawaniu nowości, są zachętą do wglądu; - burza mózgów - nauczyciel z góry określa czas jej trwania, efekty zapisuje na tablicy lub na arkuszu papieru (do zawieszenia w klasie na dłużej); - dyskusja klasowa - dzieci wypowiadają się na konkretny temat, uczą się przestrzegania reguł wypowiadania się w grupie, dyskusja może zakończyć się wspólną pracą plastyczną lub wyciąganiem wniosków; - ekspresja plastyczna - znakomita dla dzieci, które mają trudności z wypowiadaniem się; - psychodrama - odgrywanie krótkich scenek na wybrane tematy, uczniowie sami decydują, kto z nich zagra jaką rolę i sami wybierają rodzaj ekspresji (może to być scenka pantomimiczna); - rozwiązywanie problemu - metoda prowadząca do nabycia umiejętności podejmowania decyzji, szalenie istotna i niezbędna w pracy pedagogicznej; - uzupełnianie zdań - dokańczanie zdań pozwala uczniom dostrzec podobieństwa i różnice między nimi, można stosować ją jako wprowadzenie do dyskusji, a również na zakończenie zajęć (Dzisiaj nauczyłem się...); - krótkie opowiadania -stosowanie tej metody jest szczególnie użyteczne przy tematach trudnych i budzących wstyd; - praca w małych grupach - mała grupa może zapewnić dobre samopoczucie uczniom, którzy mają kłopoty w wypowiadaniu się na forum klasy; metoda ta wyklucza tradycyjny sposób komunikacji podczas lekcji (nauczyciel - uczeń), przez co zbliża uczniów do siebie;
III.2. Opis założonych osiągnięć
  
***
Osiągnięcia uczniów korzystających z Programu Zajęć W - P można podzielić na bardziej i mniej wymierne. Te konkretne wymierne, to m.in.: - mniej stresowe przystosowanie się do reguł szkoły, - lepsza motywacja do nauki, - lepsze wyniki w nauce, - dobre samopoczucie w klasie/szkole, - dostrzeganie swoich mocnych stron, - umiejętność rozpoznawania emocji, własnych i innych, - lepsze porozumiewanie się, - rozwiązywanie konfliktów bez stosowania agresji. Wśród mniej wymiernych korzyści chcę wymienić: - podstawy samopoznania, - większa odporność na niepożądane wpływy, - większa odpowiedzialność za siebie, - początki samowychowania. Osiągnięcia nauczyciela to przede wszystkim: - lepszy kontakt z wychowankami, - lepsze wyniki pracy dydaktycznej i wychowawczej, - lepsze samopoczucie. Wszystkie korzyści ucznia są też korzyściami nauczyciela i na odwrót.
III.3. Ocena osiągnięć ucznia
  
***
Realizacja Programu Zajęć W - P nie wymaga oceny osiągnięć dziecka - trudno bowiem oceniać postępy w rozwoju psychicznym. Niemniej, na bazie obserwacji uczniów, można stosować ocenę opisową, uwzględniającą aktywne uczestnictwo ucznia w zajęciach, np. bierze aktywny udział..., stara się..., potrafi podjąć zabawę..., współpracować w grupie, zmienił swoje zachowanie na bardziej stosowne do sytuacji. Jestem zdania, iż dostatecznie miarodajny okaże się obraz uczniów i klasy jako zespołu uzyskany po badaniach socjometrycznych przeprowadzonych w dwóch etapach: pierwszy konieczny jest przed wprowadzeniem Programu, drugi zaś po jego zakończeniu. Miarą sukcesu realizacji Programu może być także adaptacja dziecka do wymagań szkolnych i znalezienie swojego miejsca w klasie oraz subiektywne poczucie nauczyciela, że zna swoich uczniów i ma dobry kontakt z klasą.
IV.1. Scenariusze zajęć
  
***
SCENARIUSZ NUMER:**    

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22

Scenariusz nr 1

   **
Temat: Jesteśmy niepowtarzalni Spotkanie 1: "To właśnie ja"- plastyczne przedstawianie swojej postaci Cel operacyjny: Uczniowie będą mogli uświadomić sobie, jak bardzo różnią się od siebie. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - uświadomić sobie zewnętrzne różnice, jakie występują między nimi; - zaakceptować różnice, jako kształtowanie pozytywnego stosunku do kolegi lub koleżanki - uszanować odmienność drugiego człowieka - estetycznie wykonać pracę; Środki dydaktyczne: - blok rysunkowy, - kolorowy papier, - nożyczki - kredki, flamastry, - farby, Przebieg zajęć 1. Dzieci siadają w kręgu, każde z nich zajmuję dowolne miejsce. 2. Rozmowa wprowadzająca na temat minionych wakacji. 3. Przejście do rozmowy o wyglądzie zewnętrznym dzieci. Zwrócenie uwagi na zewnętrzne cechy różnicujące ludzi od siebie: kolor włosów, oczu, kształt twarzy, wielkość dłoni. 4. Porównywanie wielkości dłoni własnych i koleżanki, kolegi poprzez przykładanie ich do siebie. 5. Wypowiedzi uczniów na temat dłoni swoich i koleżanek, kolegów. Dzieci mówią o ich wyglądzie, wielkości, różnicach między nimi. 6. Zwrócenie uwagi na wygląd kciuka i linii papilarnych. 7. Dzieci oglądają kciuki, porównują je, wypowiadają się o ich wyglądzie. 8. Wyjaśnienie zadania plastycznego. - na kartce z bloku rysunkowego w części górnej lub dolnej dziecko odciska swój kciuk; - następnie (na tej samej kartce) wykorzystując dostępne przybory malarskie wykonuje własny portret; Ten rysunek będzie pierwszą stroną książeczki, jaką wykona każde dziecko na następnych zajęciach. 9. Praca samodzielna dzieci. 10.Podsumowanie zajęć. 11.Na następne zajęcia uczniowie mogą przynieść zdjęcia swoje, z rodziną, z koleżankami itp.

Scenariusz nr 2

   **
Temat: Jesteśmy niepowtarzalni Spotkanie 2: Zapoczątkowanie pracy w formie albumu pt. "Książeczka o mnie". Cel operacyjny:Uczniowie będą mogli uświadomić sobie, jak bardzo różnią się od siebie. Cele szczegółowe- uczeń potrafi: - dostrzec własną odrębność zewnętrzną i wewnętrzną; - wykorzystać swoją pomysłowość, - estetycznie wykonać pracę; Środki dydaktyczne: - 6 kartek z bloku rysunkowego, - cienka wstążeczka lub tasiemka, - kolorowy papier, - kredki, flamastry, - klej, - nożyczki Przebieg zajęć 1. Dzieci siadają w kręgu, każde z nich zajmuje dowolne miejsce. 2. Nawiązanie do tematyki poruszanej na poprzednich zajęciach. Zachęcanie uczniów do wypowiedzi o własnych przemyśleniach na temat różnic między nimi. 3. Ponowne oglądanie własnych portretów wykonanych na poprzednich zajęciach. 4. Wyjaśnienie zadania na dzisiejsze spotkanie - zapoczątkowanie książeczki, której tematem będzie każde z nich. - Każde dziecko otrzymuje 6 czystych kartek, które należy ułożyć razem. Uwaga - praca plastyczna wykonana na poprzednich zajęciach będzie drugą stroną książeczki. Strona pierwsza przewidziana jest jako strona tytułowa. - Kartki należy przedziurkować. - Przez otworki należy przeciągnąć wstążeczkę i związać ją np. w kokardkę. 5. Uczniowie otrzymują ponumerowane koperty z rozsypankami wyrazowymi. Układają z nich tytuły kolejnych stron swoich książeczek, które powinny przykleić u góry każdej strony. 1) (strona tytułowa) 2) To ja. 3) Moja rodzina. 4) Moje ulubione potrawy. 5) To, co lubię robić. 6) Moi przyjaciele. 7) Moje wakacje. 6. Praca samodzielna dzieci. 7. Obejrzenie i pochwalenie prac. 8. Skierowanie prośby do dzieci, by w domu wykonywały kolejne kartki książeczki. Pomoc rodziców jest mile widziana. 9. Podsumowanie zajęć.

Scenariusz nr 3

   **
Temat: Jesteśmy niepowtarzalni Spotkanie 3: Próby przedstawiania siebie- "Jestem wyjątkowy". Cel operacyjny: Uczniowie będą mogli uświadomić sobie, jak bardzo różnią się od siebie. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - uświadamia sobie, iż potrafi robić wiele rzeczy bardzo dobrze; - wykorzystać swoją pomysłowość, - estetycznie wykonać pracę; Środki dydaktyczne: - szpilki, - koła z kartonu o średnicy 7 cm, - kolorowy papier, - kredki, flamastry, - klej, - nożyczki Przebieg zajęć 1. Dzieci siadają w kręgu, każde z nich zajmuje dowolne miejsce. 2. Wspólne zastanawianie się nad tym, co czyni każdego z nas "nadzwyczajnym". 3. Dzieci wyszukują w sobie cechy, jakie uważają za wyjątkowe. Uwaga! Należy pomóc dzieciom w wyszukiwaniu takich cech lub umiejętności. Pamiętać należy, iż czyny zwyczajne w wykonaniu dzieci mogą być nadzwyczajne! Nawet dokładne pozamiatanie podłogi zakwalifikujmy do niezwykłych talentów. 4. Ponieważ każdy okaże się być wyjątkowy - zaproponujmy dzieciom wykonanie odznaki z własnym imieniem. Rozdajemy dzieciom koła z kartonu. 5. Wyjaśnienie kolejnych kroków przy realizacji działań plastyczno-technicznych. - Na otrzymanym kole wykonaj rysunek swojej twarzy. - Na obrzeżu możesz umieścić napis: JESTEM WYJĄTKOWY. - Możesz napisać swoje imię i dowolnie ozdobić odznakę. - Przeciągnij wstążeczkę przez dziurkę i zawieś odznakę na szyi. 6. W tych odznakach dzieci mogą chodzić po szkole i zanieść je do domu. 7. Czynności porządkowe w klasie.

Scenariusz nr 4

   **
Temat: W wielu rzeczach jestem bardzo dobry Spotkanie 1: Moje sukcesy. Cel operacyjny: Uczniowie będą przypominali swoje sukcesy i dzielili się przeżyciami z innymi. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - Uświadomić sobie, iż wszystko może być sukcesem, - Zdefiniować sukces w odróżnieniu od negatywnego zwycięstwa; - Dostrzegać swoje sukcesy, - Dzielić się nimi z innymi. Środki dydaktyczne: - duży arkusz papieru pakowego, - magnesy, - kredki, flamastry, Przebieg zajęć 1. Dzieci siadają w ławkach. 2. Nauczyciel pisze na tablicy słowo: sukces. 3. Wypowiedzi uczniów na temat ich rozumienia tego słowa. 4. Ustalenie znaczenia słowa "sukces" jako "czynność, osiągnięcie lub wyczyn, z którego jesteśmy dumni". 5. Na tablicy mocujemy arkusz szarego papieru. Na górze widnieje napis: Moje sukcesy. Arkusz podzielony jest na trzy rubryki. W nagłówku rubryk znajdują się obrazki przedstawiające: dom, szkołę, sylwetki dzieci. 6. Wyjaśnienie dzieciom, do czego odnoszą się narysowane symbole. - dom - będą to sukcesy odnoszone w domu, - szkoła - będą to sukcesy odnoszone w szkole, - sylwetki dzieci - będą to sukcesy odnoszone w kontaktach z rówieśnikami. 7. Dzieci przypominają sobie swoje sukcesy, opowiadają o nich i rysują flamastrem kółeczko w części oznaczającej sferę życia, w której odniosło sukces. Uwaga! Jeżeli dzieci za sukces będą uważały zwycięstwo w bójce, należy bardzo mocno podkreślić, że przemoc fizyczna nie jest powodem do dumy. 8. Przedstawienie wybranego sukcesu w formie plastycznej. 9. Ułożenie 2, 3 zdań jako podpisu do własnej pracy plastycznej. 10.Ekspozycja prac i podsumowanie zajęć. 11.Na następne zajęcia uczniowie przynoszą swoje "Książeczki o mnie" nawet wtedy, gdy jeszcze nie są wykonane do końca.

Scenariusz nr 5

   **
Temat: W wielu rzeczach jestem bardzo dobry. Spotkanie 2: Jestem z siebie dumny, ponieważ... Cel operacyjny: Uczniowie będą przypominali swoje sukcesy i dzielili się przeżyciami z innymi. Cele szczegółowe- uczeń potrafi: - dostrzec własne sukcesy, - mówić głośno o sobie jak o kimś o wyjątkowych cechach, - poczuć się dumnym z siebie, Środki dydaktyczne: - dziecięce "Książeczki o mnie", - podium (np. stopień pod tablicę), Przebieg zajęć 1. Siedzi dobierają się w grupy 2, 3 osobowe i siadają w tych grupach na dywanie. 2. Praca w grupach polega na omawianiu własnych "Książeczek o mnie". Słuchaczami są koledzy z grupy. Zachęcamy, by każde dziecko miało możliwość wypowiedzenia się o swojej książeczce. 3. Uczniowie burzą szyk grupowy i usadawiają się w kręgu. 4. Na środku kręgu nauczyciel układa trzy kartki z rozpoczętymi zdaniami i wyjaśnia, czego oczekuje od dzieci.
Naprawdę czuję się dobrze, gdy...
Jestem z siebie dumny, gdy...
Coś, co robię dobrze, to...
Prosimy dzieci o to, by zastanowiły się przez krótką chwilkę nad treścią rozpoczętych zdań i pomyślały o tym, że te zdania tak naprawdę są o każdym z nich. Ich zadaniem zaś jest podzielenie się z nami tym, co najlepsze o nich samych. Przygotowujemy "podium" - można wykorzystać stopień spod tablicy lub krzesełko. 5. Zabawa pt.: "Zasługuję na brawa". Najpierw chętne dzieci kończą rozpoczęte zdania, zaś te nieśmiałe zauważą, że dobre strony o których mówią koledzy i koleżanki są bardzo podobne do tych, jakie mają oni sami. Zachęcajmy wszystkie dzieci do kończenia zdań z kart na podłodze. Uwaga! Każde dziecko, które wypowiadało się nauczyciel wprowadza na podium i głosem sprawozdawcy zapowiada: "Proszę państwa, oto... (imię i nazwisko dziecka). Zasługuje on (ona) na miejsce na najwyższym podium, ponieważ... ( nauczyciel powtarza głośno to, co wcześniej powiedziało dziecko). Prosimy dzieci o nagradzanie kolegów oklaskami. 6. Podsumowanie zajęć i pochwalenie wszystkich uczestników zabawy.

Scenariusz nr 6

   **
Temat: Są sytuacje, w których czuję się ważny Spotkanie 1: Jestem ważny. Cel operacyjny: Uczniowie będą przedstawiać sytuacje, w których czują się ważni. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - rozróżnić pojęcia: "być ważnym" od "ważniak", - podzielić się z kolegami swoimi doświadczeniami na temat własnych odczuć, - uzupełnić tekst "z lukami", - estetycznie wykonać pracę; Środki dydaktyczne: - załącznik nr 1 - papier rysunkowy, - kredki, flamastry Przebieg zajęć 1. Rozmowa wprowadzająca z uczniami o sytuacjach, w których czują się ważne. 2. Wspólne wyjaśnienie różnic między pojęciami "być ważnym", a słowem "ważniak". 3. Wypowiedzi uczniów przytaczające zachowania "ważniaka" oraz "bycia ważnym". 4. Uzupełnianie tekstu z lukami. Uczniowie w ławkach otrzymują kartę pracy, którą wspólnie uzupełniają. Załącznik nr 1 5. Głośne odczytanie zdań z kart pracy. 6. Wyjaśnienie zadania plastycznego, jakie dzieci mają do samodzielnego wykonania. Prosimy dzieci, by narysowały, kiedy czuły się ważne. W dymku komiksowym mają napisać zdanie dotyczące swojego rysunku, np. "Czułam się ważna, gdy ...(koleżanka poprosiła mnie o pomoc)". 7. Ekspresja twórcza dzieci. 8. Przygotowanie wystawki prac. 9. Podsumowanie zajęć.

Scenariusz nr 7

   **
Temat: Są sytuacje, w których czuję się ważny Spotkanie 2: Jestem pomocny. Cel operacyjny: Uczniowie będą przedstawiać sytuacje, w których czują się ważni. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - wymienić uroczystości rodzinne, - określić ich znaczenie, - estetycznie wykonać pracę; Środki dydaktyczne: - papier rysunkowy, - kredki, flamastry, Przebieg zajęć 1. Zabawa pt. "Wskocz do środka koła". Dzieci stojąc twarzami do siebie tworzą koło. Nauczyciel czyta zdania opisujące różne sytuacje. Uczniowie słuchając ich podejmują decyzję: "Jeśli chętnie wykonuję czynność o której Pani mówi - wskakuję do środka koła. Jeżeli jest to sytuacja dla mnie obojętna - siadam po turecku". Przykłady sytuacji czytane przez nauczyciela: 1) Koleżance upadła gumka, podnoszę ją. 2) Ścieram tablicę, bo jest brudna. 3) Zaniosę dziennik innemu nauczycielowi. 4) Widzę rozsypane papierki, zbieram je i wrzucam do kosza. 5) Na stole stoją naczynia pozostawione po śniadaniu - powkładam je do zlewu. 6) Na schodach jest dużo piasku - pozamiatam schody. 7) Mama robiła zakupy i niesie w rękach trzy torby - poproszę o jedną z nich. 8) Małe dziecko stoi na skraju ulicy, wyraĄnie widać, że chce przez nią przejść - biorę je za rękę i przeprowadzam je przez jezdnię. 2. Dzieci przedstawiają sytuacje z własnych doświadczeń, gdy były pomocne innym. Mogą mówić o swoich stałych czynnościach, jakie wykonują w domu. 3. Prośba o zastanowienie się nad własnymi odczuciami, jakie płyną z dobrze lub Ąle
wykonanych czynności. Zadajemy dzieciom pytania nawiązując do sytuacji, o której opowiadały.
Przykład: 1) Co czułeś, gdy pięknie posprzątałeś swój pokój? (zadowolenie) 2) Co na to mama? (pochwaliła mnie) 3) Co wtedy czułeś? (byłem dumny z siebie) 4. Rozdajemy dzieciom kartki papieru prosząc o narysowanie siebie podczas wykonywania dowolnego zajęciadomowego. Prosimy dzieci o to, by skupiły się na wyraĄnym pokazaniu minki, jaką ma postać rysowana przez nie, czyli one same w czasie wykonywania tej czynności. 5. Wystawka prac z jednoczesnym określeniem, jaki to rodzaj miny - wszystko w wykonaniu dzieci.

Scenariusz nr 8

   **
Temat: Odkrywamy uczucia swoje i innych ludzi Spotkanie 1: Szanujemy uczucia innych. Cel operacyjny: Dzieci będą uczyły się uświadamiania sobie swoich uczuć
i akceptowania tych, które różnią się od ich własnych. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - ułożyć kilka spójnych zdań w formie opowiadania, - ocenić postępowanie bohaterów, - obmyślić sposoby zaradzenia w trudnej sytuacji, - podzielić się z kolegami swoimi przemyśleniami na dany temat, - pokazać w scence dramowej sposób rozwiązania problemu, Środki dydaktyczne: - załącznik nr 2 Przebieg zajęć 1. Dzieci siadają w kręgu. 2. Nauczyciel proponuje zabawę "w głosowanie". Dzieci słuchają pytań nauczyciela i głosują na nie przez podniesienie kciuka. kciuk w górę - "Tak" kciuk w dół - "Nie" podniesienie dłoni - "Nie jestem pewien" skrzyżowanie ramion- "Wstrzymuję się" Prosimy dzieci, by patrzyły, jak głosują inni. Komentujemy ich głosowanie żartem i z uśmiechem. Przykłady pytań: - Kto lubi skakać na skakance? - Kto uważa, że zawsze powinno się mówić prawdę? - Kto lubi czytać? - Kto lubi chodzić do dentysty? - Kto nie lubi lodów? - Kto uważa, że trzeba słuchać rodziców? - Komu smakuje zupa pomidorowa? - Kto lubi oglądać filmy dla dorosłych? 3. Nauczyciel rozdaje dzieciom ilustracje pt. "Bójka". (Załącznik nr 2).
Wyjaśnia króciutko główną myśl obrazka.
Prosi, by dzieci przygotowały opowiadanie nawiązujące do scenki, którą widzą. 4. Uczniowie dzielą się z innymi swoimi opowiadaniami. 5. Próba oceny postępowania chłopców występujących w opowiadaniu (na rysunku). 6. Dzieci odpowiadają na pytania: - Czy często widzicie takie scenki ? - Gdzie odbywają się najczęściej? - Co wtedy czujecie? - Jak postępujesz widząc bijących się kolegów? 7. Prosimy dzieci o dobranie się w małe grupki (4,5 osób) i zagranie scenek z uwzględnieniem różnych rozwiązań i konsekwencji. Podpowiadamy każdej grupce ktorów, jakie zachowania mają pokazać. Przykłady zachowań: - przechodzisz obojętnie - prosisz ich, by przestali się bić - zatrzymujesz się i patrzysz sobie - śmiejesz się z nich - informujesz o bójce nauczyciela 8. Przedstawianie scenek odgrywanych przez małych aktorów. 9. W podsumowaniu przypominamy typy zachowań i zadajemy dzieciom pytanie: Które zachowanie było najwłaściwsze? Dzieci mogą głosować na wybrany typ zachowania.

Scenariusz nr 9

   **
Temat: Odkrywamy uczucia swoje i innych ludzi Spotkanie 2: Uczymy się rozróżniać uczucia. Cel operacyjny: Dzieci będą uczyły się uświadamiania sobie swoich uczuć i akceptowania tych, które różnią się od ich własnych. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - rozróżnić i nazwać mimikę twarzy, - dopasować rysunek do przeczytanych scenek, - podjąć próbę przedstawienia uczuć za pomocą gestu i mimiki, - narysować maski odzwierciedlające uczucia wewnętrzne, Środki dydaktyczne: - papier rysunkowy, - kredki, flamastry, - wycinanki, - włóczka, - klej, nożyczki, - 2,3 małe guziki Przebieg zajęć 1. Uczniowie przygotowują ławki do zajęć plastycznych. Kładą przed sobą 4 kartki wielkości zeszytu oraz przyniesione materiały. Zadaniem dzieci jest przedstawienie na każdej z nich twarzy wyrażającej uczucie: - szczęścia - smutku - strachu - złości Guziki można wykorzystać do zrobienia oczu i noska, włóczkę do wykonania włosów. 2. Działalność plastyczna dzieci. 3. Dzieci siadają w kręgu, mają ze sobą swoje rysunki. 4. Nauczyciel opowiada dzieciom historyjkę o uczuciach, jakie dzieci przeżywają w tej samej sytuacji. 1) Wojtek i Michał poszli do Wesołego Miasteczka. Wojtek jezdzi na karuzeli. Jest bardzo zadowolony z przejażdżki. Jak czuje się Wojtek? Podnieście ten rysunek twarzy, który przedstawia to uczycie. 2) Michał jest przerażony. Karuzela kręci się zbyt szybko. Jak on się czuje? Podnieście odpowiedni rysunek twarzy. A teraz podnieście rysunek który pokaże, jak wy czulibyście się na karuzeli. 3) Wojtek i Michał idą do Salonu Strachu. Michał chce wejść do środka - lubi oglądać szkielety, duchy i widma. Jak czuje się Michał? Podnieście odpowiedni rysunek. 4) Wojtek jest przerażony. Bardzo nie lubi ciemności i rzeczy strasznych. Jak się czuje? Podnieście rysunek twarzy wyrażającej jego uczucia. Teraz podnieście rysunek, który wyrazi wasze uczucia w Salonie Strachu. 5) Chłopcy bardzo dobrze bawili się w lunaparku. Nadeszła jednak pora powrotu do domu. Wojtek i Michał byli smutni, że muszą wracać. Podnieście rysunek wyrażający uczucia obydwu chłopców. 5. Zabawa w robienie min. Każde dziecko robi minę inne zaś odgadują, co ona oznacza.

Scenariusz nr 10

   **
Temat: Możemy zmieniać swoje uczucia Spotkanie 1: Pomagamy przyjacielowi. Cel operacyjny: Uczniowie będą wyrażać swoje uczucia i dyskutować o tym, jak je zmieniać. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - określać uczucia za pomocą przymiotników, - próbować szukać możliwości zmiany uczuć, - odgrywać scenki dla pokazania możliwości naprawczej rozmaitych sytuacji Przebieg zajęć 1. Dzieci siadają w kręgu. 2. Nauczyciel prosi dzieci, by wyobraziły sobie, lub przypomniały sytuację, gdy ich przyjaciółka , przyjaciel czuje się źle, nieswojo, smutno, a one chcą zmienić ten nastrój. Niech powiedzą, jak się zachowują, może nawet zagrają scenkę obrazującą taką sytuację. Należy dać dzieciom kilka chwil na przemyślenie i przygotowanie się. Przykłady sytuacji do wykorzystania: - Przyjaciel dostał bardzo złą ocenę z matematyki. - Przyjaciółka sprawiła przykrość koleżance i teraz jest jej głupio. - Zuzia zgubiła kapcie i boi się iść do domu. - Dzieci śmiały się z Michała i jest mu teraz przykro. 3. Wypowiedzi uczniów i ewentualne odgrywanie scenek. 4. Nauczyciel pokazuje dzieciom dwie twarze - "Pana Smutnego" i "Pana Zadowolonego". Gdy w górze jest Pan Smutny - chętne dziecko opisuje sytuację, w której czuje się ono nieszczęśliwe. Pozostałe dzieci podają sposoby, dzięki którym zmienią się uczucia Pana Smutnego. Po każdej sugestii Pan Smutny musi zadecydować, czy rzeczywiście zmieni się w Pana Zadowolonego. Za każdym razem, gdy uczeń usłyszy to, co mu odpowiada, podnosi w górę Pana Zadowolonego. Uwaga! Jako pierwszy wykonuje to ćwiczenie nauczyciel - by pokazać dzieciom jak to się robi. Przykład: Pan Smutny mówi: Popsułem zabawkę i jestem zły. Sposoby poprawy nastroju: 1) Znajdź kogoś, kto zreperuje zabawkę. 2) Kup nową zabawkę. 3) Baw się inną zabawką. 4) Weź zabawkę kolegi. 5. Zabawa w pocieszanie Pana Smutnego w wykonaniu dzieci.

Scenariusz nr 11

   **
Temat: Czasami czujemy się Ąle. Spotkanie 1: Mogę się zmienić. Cel operacyjny: Uczniowie będą wyrażać swoje uczucia i dyskutować o tym, jak je zmieniać. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - z uwagą wysłuchać opowiadania, - spróbować wczuć się w sytuację innych, - rozmawiać o uczuciach, - plastycznie przedstawić scenkę opowiadania, - estetycznie wykonać pracę, Środki dydaktyczne: - jakieś opowiadanie o przyjaźni Przebieg zajęć 1. Dzieci siadają wygodnie na podłodze. 2. Nauczyciel czyta im opowiadanie o przyjaźni. 3. Rozmowa na temat treści opowiadania oraz o uczuciach, jakie przeżywają jego bohaterowie. Należy zwrócić uwagę na to, że uczucia się zmieniają i jest to rzeczą naturalną i bardzo właściwą. 4. Prosimy, by uczniowie narysowali scenkę z opowiadania, która spodobała im się najbardziej. 5. Plastyczne działania dzieci. 6. Uczniowie pokazują sobie swoje prace i wzajemnie odgadują, o jaką scenkę chodziło koledze artyście. 7. Ekspozycja prac na tablicy klasowej.

Scenariusz nr 12

   **
Temat: Możemy zmieniać nieprzyjemne sytuacje. Spotkanie 1: Pomyliłem się. Cel operacyjny: Uczniowie będą uczyć się postępować w sytuacjach powodujących nieprzyjemne uczucia i je zmieniać. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - uważnie wysłuchać opowiadanej historyjki, - przyznać się do swoich błędów, - rozmawiać o swoich błędach, - wykonać oryginalna pracę plastyczno-techniczną. Środki dydaktyczne: - kartki z bloku technicznego, - wycinanki z czasopism, - kredki, flamastry, - nożyczki i klej. Przebieg zajęć 1. Po powitaniu nauczyciel opowiada dzieciom historyjkę o własnej pomyłce, jaka mu się przydarzyła bądĄ przytacza podobną do przykładu. Przykład historyjki: Była lekcja matematyki. Nauczyciel Kuby podszedł do tablicy i napisał: 1 + 1 = 3. Potem polecił dzieciom przepisać to do zeszytów. Kuba podniósł rękę i powiedział: "Proszę pana, myślę, że pan się pomylił. 1 + 1 = 2 a nie 3". Nauczyciel odpowiedział: "Masz rację, Kubusiu, pomyliłem się. Cieszę się jednak, że jesteś czujny i zauważyłeś ten błąd. Dziękuję Ci." Poczym nauczyciel poprawił cyferkę na tablicy. 2. Prosimy dzieci, by opowiedziały o własnych błędach, jakie im się przytrafiły. W rozmowie pytamy je o to, jak się wtedy czuły. Uwaga! Staramy się uświadomić dzieciom, że pomyłka może przytrafić się każdemu. Trzeba tylko umieć to zauważyć w porę, przyznać się do błędu i spróbować go naprawić. Nie należy czuć się z tego powodu nieszczęśliwym. 3. Uczniowie przytaczają zdarzenia o pomyłkach z życia własnego i zauważone u innych. 4. Stawiamy przed dziećmi zadanie do wykonania, wyjaśniamy technikę. Zadaniem dzieci jest wykonanie naklejanki z kolorowych papierów gazetowych. Ma to być naklejanka "z błędem". Należy wykorzystać wycinki z kolorowych czasopism, zaś błąd ma polegać na tym, że np. samochód fruwa wśród ptaków lub ryba spaceruje alejkami w parku. 5. Ekspresja plastyczna dzieci. 6. Ekspozycja prac i uważne wyszukiwanie błędów w pracach kolegów. 7. Prace porządkowe.

Scenariusz nr 13

   **
Temat: Czasami czujemy się źle. Spotkanie 2: Zazdrość. Cel operacyjny: Uczniowie będą wyrażać swoje uczucia i dyskutować o tym, jak je zmieniać. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - wysłuchać w skupieniu czytanego opowiadania, - prawidłowo formułować odpowiedzi na stawiane pytania, - wymieniać się swoimi spostrzeżeniami i uwagami odnośnie postępowania bohaterów, - oceniać postępowanie fikcyjnych bohaterów opowiadania. Przebieg zajęć 1. Dzieci siadają wygodnie na podłodze. 2. Nauczyciel czyta opowiadanie pt. "Zazdrość". Państwo Kowalscy mieli dużego, starego psa o imieniu Reks. Kochali go wszyscy - Andrzej, Irenka, a także pan i pani Kowalska. Pewnego dnia przed ich domem zatrzymał się samochód. Wysiadł z niego mężczyzna niosący duży kosz. Dzieci patrzyły zaciekawione, gdy mężczyzna otwierał koszyk. Co za niespodzianka! Próbował się z niego wygramolić mały, tłusty szczeniak. Andrzej i Irenka wiedzieli, że to prezent dla nich. Przekomarzali się wzajemnie. "Niech Pan da go mnie!" - krzyczały jedno przez drugie. Każde z nich chciało potrzymać w ramionach wiercącego się szczeniaka. Wkrótce wrócił z pracy pan Kowalski i dzieci opowiedziały mu o niespodziance. Dopiero w tym momencie wszedł Reks machając swoim pięknym ogonem w geście przyjacielskiego pozdrowienia. Stanął przy koszyku i warknął na malucha pokazując wszystkie kły. Szczeniak skulił się w kącie koszyka. "Biedny stary Reks - powiedziała pani Kowalska - jest zazdrosny". 3. Przeprowadzamy dyskusję nad opowiadaniem zadając dzieciom pytania. Przykłady pytań: - Co zdarzyło się w tym opowiadaniu? - Jak się czuł Reks? Dlaczego? - Jak czuł się szczeniak? Dlaczego? - Jak czuły się dzieci? - Czy wolałbyś być starym psem czy szczeniakiem? - Co, twoim zdaniem, zrobił Reks, gdy poczuł się zazdrosny? - Co mógłby zrobić zamiast tego? 4. Prosimy dzieci, by opisały sytuację ze swego życia, gdy one były zazdrosne. Pytamy je, jak się wtedy czują i jak się zachowują? Uwaga! Uświadamiamy dzieciom, że najprostszym i najzdrowszym sposobem zachowania jest mówienie innym ludziom o swoich uczuciach. 5. Proponujmy dzieciom odegranie krótkich scenek, w których zaproponują, jak poradzić sobie z zazdrością. W tym celu dzieci dobierają się w małe grupki i przygotowują się do pokazów. 6. Scenki w wykonaniu dzieci nagradzane oklaskami.

Scenariusz nr 14

   **
Temat: Czasami czujemy się źle. Spotkanie 3: Każdy ma "dobry" i "zły" dzień. Cel operacyjny: Uczniowie będą wyrażać swoje uczucia i dyskutować o tym, jak je zmieniać. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - określić, na czym polega zły lub dobry dzień, - podawać przykłady sposobów zmiany złej sytuacji, - rozpoznawać i trafnie nazywać uczucia, - przedstawić w formie plastycznej scenę z wyobraźni. Środki dydaktyczne: - papier rysunkowy, - kredki, flamastry Przebieg zajęć 1. Dzieci siadają w kręgu. 2. Rozmowa na temat dnia "złego" i "dobrego". 3. Dzieci podają przykłady z własnego doświadczenia obrazujące wspomniane dni. Uwaga! Należy wyjaśnić dzieciom, że każdemu zdarzają się dni złe, a takie dni mogą sprawić, że czujemy się nieszczęśliwi. 4. Wspólne wyszukiwanie "lekarstwa" na zły dzień. Na podstawie któregoś z opisów dziecięcych złych dni - wspólnie poszukajmy sposobów na zmianę nastroju. Przykład: Kasia obudziła się niewyspana. W nocy bolał ją ząb. Do szkoły poszła w bardzo złym nastroju. Na lekcjach nie może się skupić, jest śpiąca i zamyślona. Propozycje poprawy nastroju: - Wizyta u dentysty. - Rozmowa z miłą koleżanką. - Wcześniejsze pójście spać. 5. Prosimy dzieci, by narysowały swój dzień "zły" i "dobry" umieszczając je na tej samej kartce przedzielonej pionową kreską przez środek. 6. Działania twórcze dzieci. 7. Eksponowanie prac i porządkowanie ławek. 8. Podsumowanie zajęć.

Scenariusz nr 15

   **
Temat: Czasami czujemy się źle. Spotkanie 4: Uczymy się "Języka - Ja". Cel operacyjny: Uczniowie będą wyrażać swoje uczucia i dyskutować o tym, jak je zmieniać. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - rozmawiać na temat uczuć, - określać i opisywać uczucia, - kończyć rozpoczęte zdania w języku - ja, - przytaczać wydarzenia z życia własnego, - opowiadać wydarzenia fikcyjne, - wspólnie wyszukiwać metod zaradczych, - odgrywać scenki sytuacyjne. Przebieg zajęć 1. Dzieci siadają w kręgu. 2. Nawiązanie do tematu z poprzednich zajęć. Podkreślenie tego, jak ważne jest mówienie o swoich uczuciach, które towarzyszą nam w ciągu całego dnia. Pozwala to nam wszystkim lepiej się zrozumieć. Prosimy dzieci o odegranie następujących scenek: - Kolega zepsuł twoją zabawkę. - Chcesz obejrzeć film w telewizji, którego nikt nie chce oglądać. - Twoja mama nie kupi ci zabawki, którą chcesz. - Podczas dyskusji nikt nie zwraca na ciebie uwagi. 3. Przedstawianie scenek. Po odegraniu każdej scenki pytamy dziecko, jak się czuło. Prosimy o odpowiedź następującej formie: "Gdy (kolega zepsuł mi zabawkę), czułem się (bardzo smutny), ponieważ (nie mogłem się nią bawić)". 4. Kończenie rozpoczętych zdań przy użyciu "Języka - Ja". Przykłady zdań: - Gdy muszę robić coś, czego nie lubię, czuję się..., ponieważ... - Gdy ktoś zepsuje moją zabawkę, czuję się..., ponieważ... - Gdy ktoś mnie okłamuje, czuję się..., ponieważ... - Gdy ktoś nie chce się ze mną bawić, czuję się..., ponieważ... 5. Prosimy dzieci, aby opowiedziały o nieprzyjemnych sytuacjach, jakie im się zdarzyły lub mogą się wydarzyć. Dzieci słuchające mają za zadanie podać sposoby zmiany tej sytuacji i wymienić osoby, do których można zwrócić się o pomoc. 6. Wypowiedzi uczniów i dyskusja na d problemem. 7. Podsumowanie zajęć.

Scenariusz nr 16

   **
Temat: Jesteśmy klasą. Spotkanie 1: To my - klasa 2. Cel operacyjny: Uczniowie będą uświadamiać sobie , że są członkami klasy i zastanawiać się, w jaki sposób popierają klasę oraz są przez klasę popierani. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - bawić się w grupie, - zastanawiać się nad postawionym problemem, - wspólnie szukać rozwiązania problemu, - wypowiadać się w sposób zrozumiały. Przebieg zajęć 1. Zabawa pt. "Precel". Przebieg zabawy: Dzieci stają w kole, blisko siebie. Chwytają się mocno za ręce i wężem zwijają się w pierścień. Następnie jedno dziecko, które nie jest w wężu - próbuje rozplątać całą klasę. Przez cały czas prób ręce nie pozwalają się od siebie oderwać. 2. Zabawa pt. "Budowanie maszyny". Przebieg zabawy: Demonstrujemy dzieciom, jak można pokazać pralkę. Dwoje dzieci trzyma się za ręce, które są wyciągnięte do przodu. Trzecie dziecko kręci się w środku jak bielizna w pralce. Prosimy dzieci, by dobrały się w małe grupki i wymyśliły, jaką maszynę chciałyby zbudować. Propozycje do wykorzystania: myjnia samochodowa, maszyna do pisania, robot kuchenny itp. 3. Prezentacje maszyn. Po pokazie każdej maszyny zadajemy dzieciom pytania: - Z jakich części składała się wasza maszyna? - Którą z tych części byłeś? - Czy chciałeś być tą częścią, czy byłeś z konieczności? - Czy ta maszyna, którą prezentowaliście ma wszystkie części, czy jakiejś brakuje? 4. W podsumowaniu pokazów porównujemy te maszyny do klasy. Pytamy dzieci, w jaki sposób współpracują, aby coś wspólnie wykonać. Może współpracują tak, jak cząstki dobrej maszyny?

Scenariusz nr 17

   **
Temat: Poznajemy bezpieczne i niebezpieczne substancje. Spotkanie 1: Moja własna "Książka bezpieczeństwa". Cel operacyjny: Uczniowie dowiedzą się, że różne substancje mogą być używane w sposób bezpieczny lub niebezpieczny. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - powiedzieć, jakie jest zastosowanie kilku dostępnych środków chemicznych, - próbować wyciągać trafne wnioski i spostrzeżenia, - starać się formułować wspólne wnioski, - estetycznie wykonać prostą książeczkę tematyczną. Środki dydaktyczne: - puste pojemniki po środkach chemicznych i lekach używanych w domu, - papier rysunkowy, - flamastry, kredki, - fotografie z czasopism, - klej i nożyczki. Przebieg zajęć 1. Dzieci siadają w kręgu. Na środku ustawione są puste opakowania po chemikaliach. 2. Wspólnie dzielimy opakowania ze względu na przeznaczenie zawartości, np.: - lekarstwa - środki czyszczące - inne środki chemiczne 3. Rozmowa o przeznaczeniu danych substancji, bezpiecznym i niebezpiecznym stosowaniu oraz obchodzeniu się z nimi. 4. Doprowadzenie do wspólnego sformułowania wniosku: "Niewłaściwe stosowanie pewnych substancji może przynieść szkodę" 5. Prosimy, by każde dziecko wykonało "Książeczkę bezpieczeństwa" rysując odpowiednie obrazki na każdej stronie. Propozycja stron: strona tytułowa: Książeczka bezpieczeństwa. autor: imię i nazwisko dziecka str. 1: Substancje, które mogę jeść bezpiecznie. str. 2: Substancje, które nie są dla mnie bezpieczne. str. 3: Substancje, o które pytam, zanim zjem. 6. Praca twórcza dzieci. 7. Polecamy, by dzieci zabrały książeczki do domu, pokazały je rodzicom i wspólnie z nimi wykonały ciąg dalszy stroniczek.

Scenariusz nr 18

   **
Temat: Poznajemy bezpieczne i niebezpieczne substancje. Spotkanie 2: Umiem powiedzieć nie. Cel operacyjny: Uczniowie dowiedzą się, że różne substancje mogą być używane w sposób bezpieczny lub niebezpieczny. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - rozpoznać symbol trucizny, - wyjaśnić, co oznacza słowo "trucizna", - stara się rozpoznawać sytuacje zagrażające jego bezpieczeństwu w sposób bezpośredni lub pośredni, - uczy się mówić "nie" w sytuacji wymagającej takiej decyzji. Środki dydaktyczne: - załącznik nr 3, - załącznik nr 4, - "Słownik Języka Polskiego", - opakowania po chemikaliach, - papier rysunkowy, - kredki i flamastry. Przebieg zajęć 1. Wspólne rozwiązywanie krzyżówki z hasłem. Na tablicy wieszamy krzyżówkę (lub odsłaniamy narysowaną wcześniej). Załącznik nr 3 Nauczyciel czyta głośno hasła krzyżówki, uczniowie wspólnie szukają odpowiednich wyrazów, chętne dziecko uzupełnia okienka krzyżówki. 2. Dopiero teraz nauczyciel zakreśla kolorem pionowy rządek okienek krzyżówki dla wyeksponowania słowa będącego hasłem. 3. Dzieci głośno odczytują hasło krzyżówki. (trucizna) 4. Wypowiedzi uczniów o skojarzeniach związanych z tym słowem. 5. Odszukanie i odczytanie w "Słowniku Języka Polskiego" znaczenia słowa "trucizna". 6. Uczniowie siadają w kręgu na dywanie. Przed nimi leżą te same opakowania po chemikaliach, które widziały poprzednio. Polecamy uważne obejrzenie etykietek na opakowaniach w poszukiwaniu symbolu, który powtarza się na wielu z nich. Po odnalezieniu eksponujemy symbol o większych rozmiarach. Załącznik nr 4 7. Pytamy dzieci, czy spotkały się już z takim symbolem, gdzie i dlaczego tam go umieszczono. Doprowadzamy do sformułowania wspólnych zasad, że: - trucizny można znaleźć wszędzie; - substancje chemiczne muszą być stosowanych z wielką ostrożnością; - zanim włożymy coś do ust - zastanawiamy się nad tym, co to jest; 8. Prosimy, by dzieci narysowały znane sobie substancje chemiczne. Rysunki mają zanieść do domu i pokazać rodzicom. Zachęcamy, by porozmawiały z rodzicami o tym, czego dowiedziały się na lekcji. 9. Te dzieci, które skończyły rysunek, siadają na dywanie. Oczekując na kolegów oglądają opakowania i czytają etykietki. 10.Polecamy, by dzieci dobrały się w małe grupki i przygotowały scenki o takiej sytuacji, gdy ktoś próbuje namówić je do powąchania, dotknięcia lub spróbowania czegoś nieznanego. Co powinny powiedzieć, kiedy są czegoś niepewne? Należy podpowiedzieć dzieciom słowa, których mogą użyć, np. Nie chcę! To jest głupi pomysł! Myślę, że to jest bardzo niebezpieczne. Trzeba zapytać o to moich rodziców. Uwaga! Niektórym dzieciom wydaje się, że powiedzenie drugiej osobie zdecydowanego "NIE" sprawi, że zostaną uznane za niegrzeczne. Należy wytłumaczyć dzieciom, że dla własnego bezpieczeństwa trzeba powiedzieć "nie" np. wtedy, gdy ktoś częstuje alkoholem, papierosem lub namawia do próbowania narkotyków czy wąchania różnych substancji. 11. Odgrywane scenki nagradzane oklaskami. 12. Podsumowanie zajęć.

Scenariusz nr 19

   **
Temat: Jak bezpiecznie używać lekarstw? Spotkanie 1: Lekarstwo to nie cukierek! Cel operacyjny: Uczniowie będą zapoznawali się z zasadami obchodzenia się z lekarstwami Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - wypowiadać się na określony temat, - określać reguły postępowania oparte na doświadczeniach własnych i informacjach zasłyszanych. Środki dydaktyczne: - "Słownik Języka Polskiego" Przebieg zajęć 1. Dzieci siadają wygodnie na dywanie. Pokazujemy im fotografię chorego dziecka. 2. Doprowadzamy do wypowiedzi uczniów na temat ich samopoczucia w czasie choroby oraz o sposobach leczenia chorych. 3. Wspólne rozważania o tym, co to jest lekarstwo. Sformułowanie roboczej definicji lekarstwa. 4. Wyszukanie i odczytanie w "Słowniku Języka Polskiego" prawidłowej definicji. Można zwrócić uwagę na niekonwencjonalne sposoby leczenia, które nie uwzględniają lekarstw, a zapewne dzieci zetknęły się z nimi (np. stawianie baniek, inhalacje, tzw. "domowe sposoby leczenia"). Należy podkreślić to, że lekarstwa są środkiem służącym do leczenia i może je zalecić jedynie lekarz. 5. Pytamy dzieci, czy lekarstwa im smakują, które szczególnie. Czy zdarzyło im się, że chciały więcej syropu niż przepisał lekarz i co na to mama? Tłumaczymy dzieciom, że niektóre lekarstwa mają słodki smak po to, by chore dzieci mogły zażyć je bez oporu. 6. Zadajemy dzieciom takie pytania: - Dlaczego rodzice jedzą więcej niż one? (Większość dzieci powinna odpowiedzieć, że rodzice są więksi i potrzebują więcej żywności.) - Co by się stało, gdyby one jadły tyle co rodzice? (Zapewne doprowadziłoby je to do choroby.) Zwracamy szczególną uwagę na to, że są różne normy dla dorosłych i dla dzieci (jedzenie, picie, spanie), także przy dawkach lekarstw. Wyjaśniamy, że lekarstwa są przepisywane w ilości zależnej od wzrostu i wagi zwanych dawkami. Dawki są dziecięce i dla dorosłych. Szczególny nacisk kładziemy na to, że: - Branie większej ilości leku niż zostało przepisane nie przyspiesza wyzdrowienia. - Wzięcie większej dawki leku od przepisanej może pogorszyć stan zdrowia. - Wzięcie leku, gdy nie jest się chorym, może spowodować chorobę. 7. Podsumowanie zajęć.

Scenariusz nr 20

   **
Temat: Jak bezpiecznie używać lekarstw? Spotkanie 1: Marysia zachorowała. Cel operacyjny: Uczniowie będą zapoznawali się z zasadami obchodzenia się z lekarstwami. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - z uwagą wysłuchać krótkich opowiadań, - odegrać mały epizod, - współpracować w grupie. Przebieg zajęć 1. Krótkie przypomnienie tematyki z ostatnich zajęć. 2. Wyjaśnienie zadania na dzień dzisiejszy. Dzieci będą odgrywały krótkie epizody, które przeczyta nauczyciel. Do każdego z nich wybieramy inne dzieci. 3. Praca według schematu: - epizod czytany przez nauczyciela - wybór aktorów - odgrywana scenka Epizod 1 Rafał ma małą siostrę, Marysię. Pewnego dnia Marysia zachorowała. Mama zmierzyła jej temperaturę. Następnie poszła zadzwonić do lekarza. Epizod 2 Doktor przyszedł zbadać Marysię. Powiedział, że Marysia musi wziąć receptę. Wypisał receptę. Następnie napisał informację o tym, ile leku i kiedy powinna brać Marysia i podał te kartkę mamie. Epizod 3 Rafał poszedł z tatą do apteki, aby wykupić lekarstwo. Tata wręczył receptę lekarzowi. Aptekarz przeczytał receptę i przyniósł z szafy lekarstwo. Epizod 4 -Lek przeznaczony jest dla Marysi. - powiedział aptekarz - Został sporządzony po to, aby poprawić jej stan zdrowia. Nikt inny nie może brać tego leku. Zdrowemu dziecku mógłby nawet zaszkodzić. -Nie będę go dotykał. - obiecał Rafał. -Nie dotykaj nigdy żadnego leku, nawet jeśli jest sporządzony specjalnie dla ciebie. Zawsze zapytaj mamę lub tatę. - powiedział aptekarz. Epizod 5 Gdy Rafał z ojcem przyszedł do domu, mama obejrzała dokładnie butelkę z lekiem zanim ją otworzyła. -Muszę uważać, aby dać Marysi dokładnie taką ilość leku, jaką przepisał lekarz.-powiedziała mama - Rafał, podaj mi czystą łyżeczkę. Epizod 6 Rafał podał mamie łyżeczkę. Mama odmierzyła przepisową ilość leku i dała Marysi. Marysia połknęła lek, ponieważ wiedziała, że jej pomoże. Epizod 7 Mama spojrzała na zegar. -Według przepisu ponownie powinnam dać Marysi lek za godzinę. Teraz jest druga. Mama podniosła dwa palce. -O której ponownie trzeba będzie dać Marysi lekarstwo, Rafałku? Rafał podniósł trzy palce. - O trzeciej. - powiedział - Będę pilnował zegara i powiem ci. Czy mogę schować lekarstwo? -Nie. - powiedziała mama - Dobrze, ze chcesz być pomocny, ale dzieci nie powinny dotykać leków. Schowam do apteczki i zamknę na klucz do czasu ponownego podania go Marysi. I tak zrobiła. Epizod 8 O trzeciej Rafał zawołał mamę. Mama wyjęła lekarstwo z apteczki, dała Marysi łyżeczkę. Właśnie wtedy zadzwonił telefon. Mama nie zwracała na telefon uwagi. Schowała buteleczkę do apteczki i zamknęła ją na klucz. -Ważniejsze jest schowanie leku niż odpowiadanie na telefon. - powiedziała mama. Zamiast mamy słuchawkę podniósł Rafał. -Halo, tu Rafał. Mama przyjdzie za chwilę. - powiedział. Epizod 9 Gdy Marysia wyzdrowiała, mama wylała resztę leku. Następnie spłukała miskę klozetową. Wymyła starannie butelkę. Wyrzuciła ją do kosza. - Dlaczego to zrobiłaś? - spytał Rafał - Trochę leku zostało, mógłbym go wypić, gdybym zachorował. -O nie -powiedziała mama. - Gdybyś zachorował, dostałbyś własny lek. To może być niebezpieczne, gdy ktoś bierze leki innej osoby. Potem przytuliła Rafała. - Miejmy nadzieję, że nie zachorujesz. Rafał też miał taką nadzieję. 4. Podsumowanie zajęć.

Scenariusz nr 21

   **
Temat: Jak bezpiecznie używać lekarstw? Spotkanie 2:Co było dalej? Cel operacyjny: Uczniowie będą zapoznawali się z zasadami obchodzenia się z lekarstwami. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - tworzyć dalszy ciąg opowiadania, - podać sposoby przechowywania lekarstw, - uporządkować litery w wyrazach, Środki dydaktyczne: - czyste kartki z zeszytu, - 3 flamastry, - załącznik nr 4 Przebieg zajęć 1. Dzieci siadają w kręgu. 2. Nauczyciel opowiada dzieciom następującą historię: "Mama nie czuła się tego dnia dobrze. Poszła więc do lekarza. Lekarz stwierdził, że mama jest chora. Powiedział, że potrzebny jest jej lek, wypisał receptę i powiedział, w jakich dawkach go stosować. Mama poszła do apteki i kupiła lekarstwo. Na etykiecie lekarstwa widniał napis: "Uwaga, trzymać w miejscach niedostępnych dla dzieci". Mama włożyła lekarstwo do torebki i szybko wróciła do domu. Kiedy dotarła do drzwi, jej córeczka Irenka właśnie wróciła do domu ze szkoły. Mama uściskała Irenkę i wysłuchała opowiadania o tym, co działo się dzisiaj w szkole. Następnie pobiegła do sypialni i zdjęła płaszcz. Położyła go razem z torebką na łóżku. Nie zauważyła, że torebka spadła z łóżka i buteleczka z lekarstwem potoczyła się po podłodze. Zazwyczaj mama pamiętała o tym, aby leki trzymać na wysokich półkach, lecz dzisiaj bardzo się spieszyła, bo chciała jak najszybciej zająć się przygotowaniem obiadu. Gdy mama pracowała w kuchni, Irenka poszła do sypialni. Od razu dostrzegła na podłodze torebkę. Razem z pomadką do ust, drobnymi pieniędzmi i lusterkiem znalazła buteleczkę z pigułkami." Zadajemy dzieciom pytanie: Co się dalej działo? 3. Dzieci kontynuują rozpoczęte opowiadanie wymyślając ciąg dalszy. 4. Przeprowadzamy dyskusję o tym, jak należy przechowywać lekarstwa, aby schować je przed małymi dziećmi i zwierzętami domowymi. 5. Dzielimy dzieci na trzy grupy i polecamy, by napisały, od kogo mogą przyjąć lekarstwo. Każdy wyraz powinien być napisany na oddzielnej kartce dość dużymi literami. Rozdajemy grupom kartki i po 1 flamastrze. W tym czasie przypinamy na tablicy 3 karty z napisami:
W szkole: W szpitalu: W domu:
6. Dzieci z grup odczytując swoją listę osób przyczepiają kartki pod właściwym napisem na tablicy. 7. Zabawa w porządkowanie liter w wyrazach. Każde dziecko otrzymuje kartę pracy, którą wykonuje według poleceń. Załącznik nr 4 8. Podsumowanie zajęć. Karty pracy dzieci zabierają ze sobą.

Scenariusz nr 22

   **
Temat: Dbamy o swoje zdrowie. Spotkanie nr 1: Uczymy się dbać o zdrowie. Cel operacyjny: Dzieci będą uczyły się podejmowania prawidłowych decyzji, dzięki którym będą zdrowsze. Cele szczegółowe - uczeń potrafi: - słuchać z uwagą, - podejmować próbę uzasadnienia swojej decyzji, - współtworzyć zasady dbania o zdrowie, - współpracować w grupie, - wykonać "rysunek z przesłaniem". Środki dydaktyczne: - Słownik Języka Polskiego, - 3 tabliczki z napisami: TAK, NIE, MOŻLIWE - blok rysunkowy, - kredki, flamastry, Przebieg zajęć 1. Wybieramy w klasie 3 obszerne miejsca, na których zmieszczą się dzieci w pozycji siedzącej po turecku. Miejsca te oznaczamy tabliczkami z napisami: TAK, NIE, MOŻLIWE. Nazwijmy je "obszarami decyzji". 2. Wyjaśniamy dzieciom, na czym polega zabawa, którą im przygotowaliśmy. Po wysłuchaniu króciutkich opowiadań odnoszących się do dbania o zdrowie dzieci siadają w wybranym przez siebie "obszarze decyzji". Każdy będzie miał możliwość uzasadnienia swojego wyboru. 3. Zabawa pt. "Dokonaj wyboru". Przykłady opowiadań czytanych przez nauczyciela: 1) Twój przyjaciel jest bardzo przeziębiony. Dzwoni do ciebie i zaprasza cię, abyś przyszedł i pobawił się z nim. Czy poszedłbyś? 2) W słoiku w szafce kuchennej jest biały proszek. Sądzisz, że to cukier, ale nie jesteś pewien, gdyż na słoiku nie ma napisu. Czy wsypałbyś ten proszek do swojej szklanki z herbatą? 3) Jesteś głodny. W lodówce jest parówka. Pachnie niezbyt świeżo. Czy zjadłbyś ją? 4) Malujesz w kuchni na stole i rozlałeś trochę czerwonej farby. Idziesz do szafki, gdzie mama trzyma chemikalia. Na opakowaniu pudełka jest napis "Ostrożnie". Czy będziesz go używał? 5) Jesteś chory. Tato zabiera cię do lekarza, który przepisuje receptę. Tato kupuje lekarstwo i daje ci je. Czy je weźmiesz? 6) Znalazłeś na podłodze małą czerwoną drażetkę. Nie jesteś pewien, czy to cukierek, czy lekarstwo. Czy zjadłbyś ją? 7) Kiedy Mateusza bolała głowa, mama dała mu aspirynę. Teraz znów go boli, ale mamy nie ma w domu. Czy powinien wziąć aspirynę? 8) Tata Joli bierze pigułki na żołądek, które wyglądają i pachną jak cukierki miętowe. Jola lubi cukierki miętowe. Czy może zjeść pigułki taty? 9) Mama codziennie daje Jasiowi pigułkę witaminową. Mówi, że pomaga mu ona na wzrost i siłę. On sądzi, że jeśli weźmie więcej witamin, będzie wyższy i silniejszy. Czy powinien wziąć więcej witamin, gdy nikt nie patrzy? 4. Wspólne tworzenie zasad właściwego postępowania w celu dbania o zdrowie . 5. Wypowiedzi uczniów. Nauczyciel pomaga sformułować wypowiedź w postaci hasła, które osobiście zapisuje. W dalszej kolejności wywiesi je np. w kąciku "Dbamy o zdrowie". 6. Zadanie plastyczne. Prosimy, by dzieci wykonały rysunek skierowany do młodszego rodzeństwa, który mógłby nauczyć jak dbać o zdrowie. 7. Działalność plastyczna dzieci. 8. W podsumowaniu zajęć prosimy dzieci o przekazanie swoich prac adresatom.
IV.2. Załączniki
  
***
Załącznik nr 1 Karta pracy ( do scenariusza nr 6) 1. Uzupełnij zdania wpisując odpowiednie wyrażenia. Korzystaj z przygotowanych wyrazów. ważny ważna ważniak ważną ważniak ważni 1) Gdy są moje urodziny, czuję się ......... . 2) Gdy chłopcy otrzymali pochwałę, czuli się tacy ........ . 3) Wczoraj Szymek zadzierał nosa, ale z niego ........! 4) Michał dostał nowy wóz strażacki. Nawet nie dał go dotknąć, taki z niego....... ! 5) Ależ ta Krysia to jest! Jak ma nowe wstążki we włosach, to już myśli, że jest taka ......... ! 6) Gdy Zosia odbierała swoją nagrodę za udział w konkursie, czuła się bardzo ......... osobą. 7) Gdy kończę swoją pracę czuję się ........... .
Załącznik nr 2 Rysunek pt. "Bójka" (do scenariusza nr 8)

Załącznik nr 3 Krzyżówka z hasłem ( do scenariusza nr 18) 1. Na nim świeczki urodzinowe. 2. Nosisz w nim przybory szkolne. 3. Są bardzo słodkie, ale psują zęby. 4. Inaczej - auto. 5. Mają je ptaki. 6. Przyklejasz na list. 7. Telewizyjna bajka przed snem. 8. Na drugie śniadanie w szkole.

Załącznik nr 4 Symbol słowa "trucizna" (do scenariusza nr 18)

Załącznik nr 5 Karta pracy (do scenariusza nr 21) 1. Uporządkuj litery i napisz je w prawidłowej kolejności. 2. W ramce narysuj portret wybranej postaci.
R Z E K A L
 
B A C I B A
 
P I E G L Ę R A K N I A
 
M A I S M U A
 
T U T A Ś
 

III.1. Proponowane metody i techniki
  
***
Podczas realizowania programu można stosować różne techniki, jednakże opracowując szczegółowy plan pracy miałam na uwadze aktywne uczestnictwo dzieci w aranżowanych przez scenariusze sytuacjach. Zatem proponuję do wykorzystania: - gry i zabawy tematyczne - służą one bezpiecznemu poznawaniu nowości, są zachętą do wglądu; - burza mózgów - nauczyciel z góry określa czas jej trwania, efekty zapisuje na tablicy lub na arkuszu papieru (do zawieszenia w klasie na dłużej); - dyskusja klasowa - dzieci wypowiadają się na konkretny temat, uczą się przestrzegania reguł wypowiadania się w grupie, dyskusja może zakończyć się wspólną pracą plastyczną lub wyciąganiem wniosków; - ekspresja plastyczna - znakomita dla dzieci, które mają trudności z wypowiadaniem się; - psychodrama - odgrywanie krótkich scenek na wybrane tematy, uczniowie sami decydują, kto z nich zagra jaką rolę i sami wybierają rodzaj ekspresji (może to być scenka pantomimiczna); - rozwiązywanie problemu - metoda prowadząca do nabycia umiejętności podejmowania decyzji, szalenie istotna i niezbędna w pracy pedagogicznej; - uzupełnianie zdań - dokańczanie zdań pozwala uczniom dostrzec podobieństwa i różnice między nimi, można stosować ją jako wprowadzenie do dyskusji, a również na zakończenie zajęć (Dzisiaj nauczyłem się...); - krótkie opowiadania -stosowanie tej metody jest szczególnie użyteczne przy tematach trudnych i budzących wstyd; - praca w małych grupach - mała grupa może zapewnić dobre samopoczucie uczniom, którzy mają kłopoty w wypowiadaniu się na forum klasy; metoda ta wyklucza tradycyjny sposób komunikacji podczas lekcji (nauczyciel - uczeń), przez co zbliża uczniów do siebie; img src="linia4.gif">

III.2. Opis założonych osiągnięć
  
***
Osiągnięcia uczniów korzystających z Programu Zajęć W - P można podzielić na bardziej i mniej wymierne. Te konkretne - wymierne, to m.in.: - mniej stresowe przystosowanie się do reguł szkoły, - lepsza motywacja do nauki, - lepsze wyniki w nauce, - dobre samopoczucie w klasie/szkole, - dostrzeganie swoich mocnych stron, - umiejętność rozpoznawania emocji, własnych i innych, - lepsze porozumiewanie się, - rozwiązywanie konfliktów bez stosowania agresji. Wśród mniej wymiernych korzyści chcę wymienić: - podstawy samopoznania, - większa odporność na niepożądane wpływy, - większa odpowiedzialność za siebie, - początki samowychowania. Osiągnięcia nauczyciela to przede wszystkim: - lepszy kontakt z wychowankami, - lepsze wyniki pracy dydaktycznej i wychowawczej, - lepsze samopoczucie. Wszystkie korzyści ucznia są też korzyściami nauczyciela i na odwrót.

III.3. Ocena osiągnięć ucznia
  
***
Realizacja Programu Zajęć W - P nie wymaga oceny osiągnięć dziecka - trudno bowiem oceniać postępy w rozwoju psychicznym. Niemniej, na bazie obserwacji uczniów, można stosować ocenę opisową, uwzględniającą aktywne uczestnictwo ucznia w zajęciach, np. bierze aktywny udział..., stara się..., potrafi podjąć zabawę..., współpracować w grupie,zmienił swoje zachowanie na bardziej stosowne do sytuacji. Jestem zdania, iż dostatecznie miarodajny okaże się obraz uczniów i klasy jako zespołu uzyskany po badaniach socjometrycznych przeprowadzonych w dwóch etapach: pierwszy konieczny jest przed wprowadzeniem Programu, drugi zaś po jego zakończeniu. Miarą sukcesu realizacji Programu może być także adaptacja dziecka do wymagań szkolnych i znalezienie swojego miejsca w klasie oraz subiektywne poczucie nauczyciela, że zna swoich uczniów i ma dobry kontakt z klasą.

IV.3. Literatura przydatna w pracy
  
***
1. Feston D. C., Feston M. S. "Co dzień mądrzejsze. 365 gier I zabaw kształtujących charakter, wrażliwość i inteligencję emocjonalną dziecka", Prószyński i S-ka, Warszawa 1999 2. Gordon T. "Wychowanie bez porażek w szkole", Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1995 3. Kołodziejczyk A. "Program edukacyjny dla klas I-III", MEN, Warszawa 1991 4. "Każde dziecko to potrafi. Gry i zabawy z całego świata", Delta, Warszawa 1994 5. Rojewska J. "Grupa bawi się i pracuje. Zbiór grupowych gier i ćwiczeń psychologicznych" cz. I i II, Oficyna Wydawnicza Uzus, Wrocław 2000 6. Rozporządzenie MENiS z dnia 26 II 2002 r. (Dz.U. 2002/51/458) w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół.

Całość opracowała i zajecia te przeprowadziła Malwa


do góry